Columns, Economie

Emancipatie

Een verhaal over onafhankelijkheid

“Vrouwen teren nog te vaak op de zak van hun echtgenoot.” Met die uitspraak heeft Jet Bussemaker, minister voor Cultuur, Onderwijs en Wetenschap, de gemoederen de afgelopen week behoorlijk hoog laten oplopen.

Haar pleidooi was dan ook ongenuanceerd: vrouwen moeten werken en het opvoeden van de kinderen beter verdelen, want afhankelijk zijn past niet bij een geëmancipeerde vrouw. En kies je ervoor thuis te blijven, dan zou een vrouw zich schuldig moeten voelen over het feit dat de overheid geld in haar heeft geïnvesteerd (door het meebetalen aan haar opleiding). Bussemaker deed haar uitspraak vanuit de gedachte dat de emancipatie in Nederland nog niet afgerond is.

Wat mij betreft heeft emancipatie te maken met het recht om als vrouw eigen keuzes te mogen maken. Keuzes die niet opgedrongen worden door een ander. Dus ook niet door een minister. Je beslist zelf of je thuis blijft om voor de kinderen te zorgen. Of dat je juist fulltime blijft werken. Of dat je er iets tussenin zoekt. Of dat je samen met je partner alles verdeelt. En in die keuzemogelijkheid moet geen sprake zijn van goed of slecht.

Afgelopen woensdag was de uitzending van Debat op 2 (15 mei 2013) gewijd aan dit vraagstuk. Een aantal sprekers verzandde in zwart-wit denken. Vooral de vrouwen (en man) die vonden dat je alleen geëmancipeerd bent als je fulltime werkt, alles zelf hebt geregeld rondom de zorg voor je gezin, kwamen nogal eens kortzichtig uit de hoek. Aan de andere kant stonden de vrouwen die ervoor kiezen om thuis te zijn, hetzij volledig, hetzij gedeeltelijk. Zij leken zich continue voor die keuze te moeten en willen verdedigen.

De vraag of het terecht is dat thuisblijfmoeders of parttime werkende vrouwen zich schuldig moeten voelen dat de overheid zoveel geld in hen geïnvesteerd heeft, zou niet eens gesteld mogen worden.
Een opleiding is vormend. De kennis en kunde die je ermee opdoet, kun je op vele manieren toegankelijk maken voor de samenleving: in een betaalde baan, in vrijwilligerswerk én in het opvoeden van je kinderen. Welke keuze iemand ook maakt, er is geen verkeerde keuze.

Op de website van Trouw kun je het volledige pleidooi van Jet Bussemaker lezen.

Ten slotte is de stelling van Bussemaker dat “veel gehuwde, niet-werkende vrouwen zich niet lijken te realiseren dat, als het inkomen van hun man wegvalt, het gezin niets heeft om op terug te vallen” verwerpelijk. Wat moeten al die eenoudergezinnen wel niet denken over zo’n tactloze opmerking?

De discussie die Bussemaker trachtte te starten is – wat mij betreft – volledig mislukt. Dat een vrouw veel sterker staat wanneer ze financieel onafhankelijk is van wie dan ook, mag duidelijk zijn. Maar dat verhaal geldt net zo goed voor mannen. Het etiket ‘vrouwenemancipatie’ had hier nooit opgeplakt mogen worden.

Stel alleen het probleem centraal: meer economische onafhankelijkheid voor iedereen. En kom met mogelijkheden om die te bewerkstelligen. Want laten we wel zijn: bezuinigen op kinderopvang – om maar iets te noemen – staat economische onafhankelijkheid juist in de weg.

En dan nog – zoals een deelneemster aan het debat terecht opmerkte: “Zekerheid heb je nooit.”